4
از3 نظر

آتشکده اسپاخو

    298
    نمایش

    آتشکده ي اسپاخو که با نام معبد اسپاخو نیز معرفی می شود، تنها يکي از چندین جاذبه تاریخی و ارزشمند استان خراسان شمالي است که قدمت آن به دوران ساسانیان مربوط می شود. این سازه که در کنار آن روستايي به همين نام قرار دارد، در تاریخ 3 بهمن ماه 1356 با شماره 1579 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

    warning icon
    اگر فکر میکنی این اطلاعات نیاز به اصلاح یا افزودن داره . روی دکمه زیر کلیک کن

    مشخصات آتشکده اسپاخو

    مجموعه تاريخي اسپاخو در روستايي به همين نام و در 61 کيلومتري جنوب غرب شهر آشخانه، مرکز شهرستان مانه و سملقان قرار دارد. در مجموعۀ تاريخي اسپاخو تاکنون 14 اثر و محوطه تاريخي شامل بناي اسپاخو، قلعه شهر سوخته، معدن تاريخي، ساختار هاي آرامگاهي، قلعه ساساني، محوطه اسپاخو، حمام، راه قديمي، محوطه ساساني، رشته قنات هاي قديمي، محوطه اسلامي و محوطه چشمه علي اصغر شناسايي شده است.

    مهمترين و شاخص ترين اثر اين مجموعه بناي سنگي اسپاخو است که بر سطح تپه اي نسبتاً بلند در جنوب روستاي امروزي اسپاخو قرار دارد.

    تاریخچه آتشکده اسپاخو

    بنای معبد اسپاخو که قدمت آن به دوران ساسانیان بر می گردد، در سال 1345 توسط یک تیم باستان شناسی كه به سرپرستي دكـتر عـزت‌الله نگـهبان مشـغول بـررسي محوطه‌ها و آثار ‎شمال خراسان بودند، شناسايي شد.

    زمان مناسب بازدید آتشکده اسپاخو

    فصل های بهار و اواخر تابستان، زمان مناسبی برای سفر به این منطقه و بازدید از این جاذبه هستند.

    ویژگیها آتشکده اسپاخو

    اين بنا با جهت طولي شرقي- غربي از دو فضاي متفاوت تشکيل شده است: فضاي مربع شکل زير گنبد که فضاي اصلي است (تالار) و فضاي مستطيل شکل ايوان. ابعاد کلي بنا 50/12×40/21 متر است و در مجموع مي توان ساختار بنا را به دو بخش گنبدخانه و ايوان تقسيم نمود. به طور کلی ويژگي هاي برجسته معماري بناي اسپاخو ترکيبي از عناصر و سبک هاي معماري بناهاي دوران تاريخي ايران و بویژه دوران ساساني است.

    با توجه به قرار گرفتن اين مجموعه تاريخي در نزديکي جاده گرگان به بجنورد، مهمترين هدف در برنامه هاي پژوهشي اين مجموعه تاريخي، کاوش هاي باستان شناسي و تبديل مجموعه به يک سايت موزه فضاي باز جهت معرفي جاذبه هاي تاريخي استان و جذب گردشگر تاريخي است.

    سیمای عمومی آتشکده اسپاخو

    معماری این بنا از ترکیب گنبد و ایوان الگو گرفته است، ترکیبی که سابقه کهنی در معماری بناهای دوران تاریخی و اسلامی دارد، البته در نظریه ای دیگر معماری این بنا الگو گرفته از پای فیل مشهور به پافیلی است که از پابرجا ترین نوع معماری محسوب می شود. طرح این بنا ترکیبی از یک ایوان با پلان چهار گوش، تالار و یک اتاق چهار گوش در قسمت شرقی است که ایوان آن به وسیله دهلیز به اتاق قسمت شرق ایوان مرتبط است، پوشش سقف اتاق به صورت گنبدی از نوع پوشش های نیمکره ای و قابل مقایسه با گنبد چهار طاق های ساسانی است.

    معبد اسپاخو در حقیقت پابرجاترین اثر باستانی سده های قبل از اسلام در خراسان پهناور دیروز و استانهای خراسان شمالی، رضوی و جنوبی امروز است که از نظر تاریخی اهمیت ویژه ای دارد. با وجود اینکه معبد اسپاخو را به عنوان کلیسا نیز می نامند اما وجود آتشدان و حفره هایی در سقف برای خروج دود و... این احتمال را که این معبد توسط زرتشتیان ساخته شده باشد را قوی تر می کند.

    در اطراف این بنا و روستای اسپاخو بر روی تپه ای قبرستانی وجود دارد که از نظر وضع دفن و مقبره سازی با طرز تدفین مسلمانان تفاوت کلی دارد و قبرها به صورت خانوادگی دفن شده اند که بنا به گفته کارشناسان این شواهد حاکی از آن است که اقوام خاصی از زرتشتیان در این منطقه وسیع زندگی می کردند و این بنای عظیم مربوط به آنها است. شکل ورودی معبد اسپاخو اهمیت ویژه ای در معماری آن دارد، ورودی از دو قسمت طاق و پایه تشکیل شده که طاق به شکل نیم دایره بر روی پایه ها قرار گرفتند. در هر یک از نماهای شمالی و جنوبی بنا 9 طاقچه کوچک مستطیل شکل با ابعاد 30 الی 40 سانتیمتری در یک امتداد قرار دارد که بخش فوقانی تمامی این طاقچه ها با دو یا سه عدد از تیرهای چوبی سخت درخت ارس پوشیده شده است.

    فضای داخلی بخش تالار که با سقف گنبدی پوشیده شده مربع شکل و دارای سه ورودی از اضلاع شمالی جنوبی و شرقی است. يكي از ويژگي‌هاي داراي اهميت در معماري‎ ‎بناي اسپاخو، چگونگي شكل ورودي‌هاي آن است، اين ورودي‌ها از دو بخش طاق و پايه‎ ‎تشكيل شدند كه طاق به‌شكل يك نيم‌دايره روي دو جرز پايه قرار گرفته و قطر‎ ‎نيم‌دايره طاق از عرض ورودي در بخش پايه بيشتر است. در اصطلاح، اين نوع شكل تركيب‎ ‎طاق و پايه را طاق‌هاي جاكليدي‌شكل مي‌نامند. نمونه‌هايي از اين نوع طاق را می شود در‎ ‎بناهاي آتشكده تخت سليمان، كاخ اردشير در فيروزآباد و كاخ كسري در عراق‎ ‎مشاهده کرد.

    نکات مثبت آتشکده اسپاخو

    از ویژگی های مثبت مربوط به این جاذبه می توان به ثبت آن در سال 1356 با شماره 1579 به عنوان یکی از آثار ملی ایران اشاره کرد.

    شرایط استفاده آتشکده اسپاخو

    آتشکدهٔ اسپاخو در کنار روستای اسپاخو و در شهرستان مانه و سلقمان در ۱۱۵کیلومتری جاده بجنورد گلستان و ۶۵کیلومتری غرب شهر آشخانه است.این آتشکده بر روی تپه‌ای بلند در دامنهٔ جنگلی از کاج و سرو ساخته شده‌است.

    سایر اطلاعات آتشکده اسپاخو

    با توجه به خصوصیات معماری و کاربرد مصالح به ویژه استفاده از سنگ های نتراشیده، تیرهای کوچک چوبی از درخت ارس، ساروج و شیوه طاق سازی و قوس های طاق ها و دیگر موارد در معبد اسپاخو می توان گفت که این نوع شیوع معماری مربوط به اوایل دوره ساسانی و حداکثر اوایل اسلام تا عصر آل بویه است. پابرجا بودن این معبد در طول صدها سال مديون كار صحيح و معماري اصيل ايراني در سده‌هاي قبل از اسلام است اما با وجود اینکه معبد اسپاخو ازهر نظر دارای ویژگی های خاصی است اما تاکنون نتوانسته جایگاه واقعی خود را در بین دیگر اثرهای معروف کشور پیدا کند.

    در وجه تسمیه دهکده اسپاخو و معبد این روستا چنین گفته می شود که واژه هسپ و اسپ که نام کهن و پهلوی است به مرور زمان تبدیل به اسب شده و اسپ به‌علاوه اخو به معني پرورش اسب است و طبق شواهد احتمالی این منطقه محل پرورش اسب بوده که نام روستای اسپاخو نیزاز آن گرفته شده است. علاوه بر این معبد در دامنه‌ها و ارتفاعات شمالي‎ ‎روستاي اسپاخو، دره‌هاي كوچك و بزرگ متعددي وجود دارند كه بيشتر آن‌ها چشمه‌هاي آب‎ ‎شيريني دارند كه به سمت باغ‌ها و مزارع روستا جريان دارند.

    چه جوری برم ؟

    ماشین شخصی

    آتشکدهٔ اسپاخو در کنار روستای اسپاخو و در شهرستان مانه و سلقمان در ۱۱۵کیلومتری جاده بجنورد گلستان و ۶۵کیلومتری غرب شهر آشخانه است.
    این نزدیکی چی بخوریم ؟
    این نزدیکی کجا بمونیم ؟
    این نزدیکی از کجا بخریم ؟

    امکانات و ویژگی‌ها

    امکانات کلی
    مناسب برای بانوان
    مناسب برای کهنسالان
    مناسب برای کودکان
    آنتن دهی تلفن همراه
    تفریحات
    عکاسی
    پیاده روی
    سختی مسیر
    آسان(راهپیمایی)
    نظر خودتو به دیگران بگو
    احساس , نقد و بررسی خودت از سفر به این مکان چیه؟
    ارسال عکس
    دنیا تجربه سفر به این مکان را از چشم تو می خواد ببینه.
    پاسخ سریع دریافت کن
    سوالات برتر تو از همسفران و کارشناسان ما بپرس .
    پرسش سوال
    Waves Waves Waves

    یه نقطه جدید معرفی کن

    اگر فکر می کنی که یه نقطه واسه بیرون زدن سراغ داری و ما معرفیش نکردیم . تو می تونی دس بکار شی و به هم دوستان معرفیش کنی. دمتم گرم

    logo-samandehi