0
از0 نظر

حمام چهار فصل اراک

    653
    نمایش

    حمام چهار فصل اراک یکی از زیباترین آثار معماری و کاشیکاری ایران در قرون اخیر است و به جرات می توان گفت که این حمام با تزئینات ویژه آن در کشورهای اسلامی اثری منحصر به فرد است.این حمام حدود ۱۶۰۰ مترمربع مساحت داشته و از چهار بخش مجزای مردانه، زنانه، حمام ویژه‌ اقلیت‌های دینی و حمام خصوصی تشکیل شده است و بزرگ‌ترین حمام ایران شناخته می‌شود.

     

    warning icon
    اگر فکر میکنی این اطلاعات نیاز به اصلاح یا افزودن داره . روی دکمه زیر کلیک کن

    مشخصات حمام چهار فصل اراک

    حمام چهار فصل از آثار تاریخی شهر اراک و مربوط به اواخر دوره قاجار است. این بنا توسط حاج محمدابراهیم خوانساری (زاده ۱۲۳۲- درگذشت ۱۲۹۷)در زمان احمد شاه قاجار بنا نهاده شده‌است.

    تاریخچه حمام چهار فصل اراک

    در دوره ۵۰ ساله حکومت ناصری که ایران به آرامشی نسبی دست یافته بود و امنیت نسبی در قلمروهای مختلف این سرزمین وجود داشت.

    این امر باعث شد که ۸۵ خانواده یهودی از سنجان و روستاهای اطراف به سلطان‌آباد (اراک) مهاجرت کنند و در شمال شرقی گذر سپهداری و در ضلع شرقی خیابان محسنی، محله‌ ای احداث نموده و سکنی گزینند و به تجارت و فروش پارچه پرداختند.

    این گروه از تاسیسات و امکانات شهری نظیر گورستان، مدرسه و … برخوردار بودند اما حمامی در اختیار آنها قرار نداشت.

    نمایندگانی از این اقلیت به حاج محمد ابراهیم خوانساری رجوع کرده و به وی خاطر نشان کردند که اقلیت‌ های صاحب کتاب که در بلاد مسلمین ساکن هستند، تحت حمایت آنان و حکومت اسلامی قرار دارند و حاکم شرع متعهد به حفظ جان، مال و ناموس آنها است.

    پس حاج محمد ابراهیم خوانساری دستور داد در مقابل قلعه شخصی وی، حمامی بسازند که پیروان همه ادیان ابراهیم بتوانند از آن استفاده کنند. این بنا در خلال سال‌های ۱۲۹۲ تا ۱۲۹۴ و طی حدود ۳۸ ماه احداث شد. این بنا در سال ۱۳۷۳ به موزه تبدیل شد و در اوایل دهه ۱۳۸۰ نیز مورد مرمت قرار گرفت.

    ویژگی‌ها حمام چهار فصل اراک

    ساختمان این حمام به لحاظ معماری بسیار منحصر به فرد بوده و بیشتر از ۱۶۰۰ متر مربع مساحت داشته و به عنوان بزرگترین حمام ایران شناخته می شود. این بنا از بخش های راهروی ورودی، سر بینه مردانه و زنانه، گرمخانه خصوصی و عمومی، هشتی بین گرمخانه، خزینه و آب انبار تشکیل شده است.

    سطح کف معماری این بنا نزدیک به سه متر پایین تر از کف خیابان بوده، از این رو آب کهریز به راحتی و با اتلاف کمتری از حرارت به خزینه انتقال می یافته است.سربینه زنانه از زیباترین قسمت های این بنا می باشد که دارای گنبدی یکپارچه و بدون ستون است.

    بخش حمام زنانه و بخش اقلیت های مذهبی دارای یک سربینه زنانه بوده که گرمخانه آن دارای دو بخش خصوصی و عمومی است. سقف تمامی بخش‌ های حمام دارای سقف به طرح گنبد طاقی است که توسط آجر، ملات، گچ و آهک ساخته شده است.

    سیمای عمومی حمام چهار فصل اراک

    کف حمام نیز با سنگ‌ های سیاه، ملات آهک و ساروج کف سازی شده است. حوضی صلیبی شکل در کف سربینه قرار گرفته که با سنگ سیاه ساخته شده و به منظور پاشویی افرادی که از حمام گرم بیرون می‌آیند مورد استفاده قرار می گرفته است. سربینه دارای چهار سکو است که هر کدام از آنها از یک طرف به گرمخانه و از طرف دیگر و با پله هایی قوس‌ دار به خیابان می رسند.

    یک ورقه مسی به صورت یکپارچه کف خزینه اصلی آب گرم را فرا گرفته و در زیر آن نیز گلخن حمام واقع شده است. گلخن با هیزم و بوته‌ های وَرَک سوزانده می شده و آب گرم و سرد با توجه به قانون ظروف مرتبطه به وسیله تنبوشه‌ های سفالی به تمام نقاط حمام می‌ رسید. قرار گرفتن مخزن‌ های بزرگ ذخیره آب، گلخن و انبارهای سوخت در وسط این بنا باعث شده که همه گرمابه ها به راحتی امکان استفاده را داشته باشند. کاشی هفت رنگی، کاشی معرق و کاشی معقلی از مهمترین تزیین های به کار گرفته شده در حمام چهار فصل اراک است.

    این طرح ها که بسیار هنرمندانه کاشی کاری و اجرا شده اند، دارای نقش های بسیار زیبای انسان، حیوان و گیاه هان مختلف است. موضوع ها و طرح های به کار گرفته شده در کاشی های حمام شامل انواع گل و بوته، پیچک ها، درختان انگور، سرو و صنوبر به همراه مناظری از رودخانه ها، چشمه ها، گیاهان وحشی و پرندگانی بر روی شاخه های آن، مبارزه شیر با اژدهای چند سر، مبارزه شیر و گاو و همچنین طرح هایی از افراد نظامی با پوشش دوره قاجار است.

    رنگ های به کار رفته در کاشی ها بیشتر زرد، لاجوردی، فیروزه ای، سفید، سبز، خاکستری، قرمز و نارنجی است.

    زمان مناسب بازدید حمام چهار فصل اراک

    بهترین زمان برای بازدیداز این جاذبه فصل بهار و تابستان است.

    نکات مثبت حمام چهار فصل اراک

    این اثر  در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۵۵ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

    سایر اطلاعات حمام چهار فصل اراک

    وجه تسمیه چهار فصل گویا به واسطه نقوشی است که در چهار گوشه حمام و بنا به وضعیت فصول مختلف سال منقش گردیده است. این بنای تاریخی امروزه به صورت موزه، شامل دو بخش باستان شناسی و مردم شناسی درآمده است. گفته می شود تا اواخر دهه ۱۳۳۰ شمسی از این حمام استفاده می شده است.
    چه جوری برم ؟
    این نزدیکی چی بخوریم ؟
    این نزدیکی کجا‌بمونیم ؟
    این نزدیکی از کجا بخریم ؟

    امکانات و ویژگی‌ها

    امکانات کلی
    مناسب برای بانوان
    مناسب برای کهنسالان
    سرویس بهداشتی
    سرپوشیده
    محل استراحت
    مناسب برای کودکان
    آنتن‌دهی تلفن همراه
    تفریحات
    عکاسی
    سختی مسیر
    آسان (راهپیمایی)
    نظر خودتو به دیگران بگو
    تجربه و نظر خودت از سفر رو با ما به اشتراک بذار
    ارسال عکس
    تجربه خودت از سفر رو به بقیه هم نشون بده
    پاسخ سریع دریافت کن
    سوال‌های خودت رو از همسفران و کارشناسان ما بپرس
    پرسش سوال
    Waves Waves Waves

    یه نقطه جدید معرفی کن

    اگه فکر می‌کنی یه مقصد واسه بیرون زدن، سراغ داری و ما معرفیش نکردیم، خودت می‌تونی داخل سایت به بقیه معرفی کنی. دم شما گرم که همراهی.