3
از3 نظر

قنات قصبه گناباد

    1114
    نمایش

    قنات قصبه گناباد، که با نام های دیگری چون کاريز گناباد يا کاريز کيخسرو نیز معرفی می شود، عميق ترين و قديمي‌ترين قنات جهان بوده که امروزه نام آن به عنوان يکي از آثار ارزشمند و تاریخی ايران در فهرست ميراث جهاني يونسکو می درخشد. براساس منابع کهن، سفرنامه ناصر خسرو و منابع شفاهي موجود، در ایام گذشته قنات قصبه گناباد را «کاريز کيخسرو» مي نامیدند.

    warning icon
    اگر فکر میکنی این اطلاعات نیاز به اصلاح یا افزودن داره . روی دکمه زیر کلیک کن

    مشخصات قنات قصبه گناباد

    قنات قصبه عظیم‌ترین قنات گناباد و شاید یکی از عجایب تمدن تاریخ بشر باشد که از گذشته‌های دور توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. ناصرخسرو عمق چاه قنات را هفتصد گز و طول آن را چهار فرسنگ ذکر کرده است. از میان اراضی کوی شرقی گناباد (قصبه شهر سابق) در سمت جنوب غربی از محلی معروف به برج علی ضامن، از داخل رسوب‌های ریز دانه آغاز شده و بطول کلی 331 هزار و 33 متر در یک رشته اصلی به نام قصبه و چهار رشته منشعب به نام دولاب کهنه، دولاب نو، رشته فرعی اول و رشته فرعی دوم قصبه جریان دارد. رشته اصلی قصبه که 131هزار و 35 متر طول دارد و در امتداد دره پرآب خانیک حفر شده و عمق مادر چاه آن نیز بیش از 200 متر است.

    تاریخچه قنات قصبه گناباد

    قدمت این قنات به دوره هخامنشیان مربوط می شود.

    ویژگی‌ها قنات قصبه گناباد

    قطعه سفال‌های پراکنده در اطراف دهانه چاه‌های این رشته حاکی از این است که رشته قصبه واقع در کانال اولیه اصلی قنات بوده که در زمان هخامنشیان حفر شده و به دنبال آن رشته‌های دیگر قنات در مواقع خشکسالی حفر شده اما ریزش پی در پی قنات، پیشینیان را به یافتن راه چاره‌ای ترغیب کرد که طی آن در فاصله 683 متری، قنات را به دو شاخه تقسیم کنند تا در صورت ریزش و بسته شدن یکی از کانال‌ها، آب از دیگری خارج شده و در داخل انباشته نشود.

    چاه‌های قنات قصبه به دو صورت چاه‌های کم عمق و عمودی و چاه‌های عمیق و پله ای هستند، به این معنی که ابتدا هفتاد تا یکصد متری چاه عمودی حفر شده و سپس با زاویه قائمه در کف آن کانالی افقی و بلند هوا، به سمت مسیر قنات بطول سه تا پنج متر حفر شده و مقنی به تعداد هر چاه چرخی در انتهای کانال‌های افقی و بر فراز چاه های عمودی استوار می‌کرده، خاک ارسال شده از عمق را کارگران از طنابی به طناب دیگر می‌بستند.

    این نوع چاه‌ها به دو منظور حفر شدند، اول اینکه در موقع حمله و هجوم دشمن نتوانند قنات را کور کنند، چون در نهایت جلوی کانال‌های افقی بسته می‌شد و دیگر اینکه از وزن طناب‌ها بکاهند زیرا اگر مثلا در چاه 300 متری بخواهند از یک ریسمان و یک چرخ استفاده کنند، وزن طناب خیس شده حدود یک تن خواهد رسید، که انتقال آن مشکل خواهد بود، در مجموع قنات قصبه با طول 33 کیلومتر دارای 408 حلقه چاه که عمق مادر چاه آن 300 متر بوده که 28 متر آب روی هم انباشته شده که بجز شعبه اصلی شعبات فرعی دیگری نیز وجود دارد و از مجموع این کانال ها 60درصد آن مسدود و میزان آب دهی آن 40درصد موجود 150 لیتر در ثانیه است.

    زمان مناسب بازدید قنات قصبه گناباد

    با توجه به تابستان‌های گرم و زمستان‌های سرد این منطقه، فصل بهار و اوایل پاییز زمان مناسبی برای سفر به خراسان رضوی و بازدید از جاذبه های این استان خواهد بود.

    سیمای عمومی قنات قصبه گناباد

    قنات قصبه ی گناباد که از شاهکارهای آبی جهان است از دو رشتهی اصلی و شش شاخه ی فرعی تشکیل شده‌ و مادرچاه آن در دامنه ی شمالی سیاه کوه و مظهر کنونی قنات در جنوب محلهی معروف به قصبهی شهر (کوی شرقی) قرار دارد.

    طول این قنات بیش از ۳۳ کیلومتر است و عمق مادرچاه اصلی در انتهای رشتهی «دولاب نو» با توجه به شیب زمین حدود ۳۰۰ متر و میزان آبدهی آن بیش از ۱۳۰ لیتر در ثانیه‌است وناصر خسرو عمق چاه قنات را ۷۰۰ گز و طول آن را ۴ فرسنگ ذکر کرده‌است.

    رشته ی اصلی قصبه که ۱۳۱ هزار و ۳۵ متر طول دارد، در امتداد دره ی پرآب خانیک حفر شده‌ و درحال حاضر میزان آبدهی این قنات 150 لیتر در ثانیه است که این پدیده می تواند با ارائه طرح مناسب به مکان توریستی بسیار جذاب و دیدنی تبدیل شود.

    سایر اطلاعات قنات قصبه گناباد

    قنات قصبه شهر گناباد به لحاظ موقعیت و قدمت آن که بر دو هزار و 500 سال و هم اکنون یکی از بهترین مکان‌های گردشگری محسوب می‌شود و هر ساله بازدید کنندگان بسیاری را به خود جذب می‌کند نیاز به بازسازی و مرمت و فضاسازی دارد که در جذب گردشگران داخلی و خارجی گامی‌ مؤثر برداشته خواهد شد. این قنات که در قسمت اولیه آن به طول 500 متر کانال‌های آن جهت مسیر بازدید کنندگان از داخل قنات بازگشایی شده اما به لحاظ استحکام بخشی آن و ایجاد اماکن رفاهی در مسیر و خارج آن نیاز به اعتباری از سوی ارگان‌ها و سازماندهی دولتی دارد.

    نکات مثبت قنات قصبه گناباد

    از نکات مثبت مربوط به این جاذبه، می توان به این نکته اشاره کرد که طرح جامع گردشگری آن هم‌اکنون در دست تهیه و بررسی است.

    چه جوری برم ؟

    افزودن راهنمایی مسیر :

    این نزدیکی چی بخوریم ؟
    این نزدیکی کجا بمونیم ؟
    این نزدیکی از کجا بخریم ؟

    امکانات و ویژگی‌ها

    امکانات کلی
    مناسب برای بانوان
    کارتخوان
    مناسب برای کهنسالان
    سرپوشیده
    مناسب برای کودکان
    تفریحات
    عکاسی
    پیاده‌روی
    سختی مسیر
    آسان (راهپیمایی)
    نظر خودتو به دیگران بگو
    احساس , نقد و بررسی خودت از سفر به این مکان چیه؟
    ارسال عکس
    دنیا تجربه سفر به این مکان را از چشم تو می خواد ببینه.
    پاسخ سریع دریافت کن
    سوالات برتر تو از همسفران و کارشناسان ما بپرس .
    پرسش سوال
    Waves Waves Waves

    یه نقطه جدید معرفی کن

    اگر فکر می کنی که یه نقطه واسه بیرون زدن سراغ داری و ما معرفیش نکردیم . تو می تونی دس بکار شی و به هم دوستان معرفیش کنی. دمتم گرم